زمینه و هدف: یکی از اجزاء سازنده آمادگی برای ورود به مدرسه، آمادگی خواندن است. تدوین ابزارهایی که پیش نیازهای خواندن را در کودکان پیش دبستانی با توجه به زبان و فرهنگ ایرانی ارزیابی کند و دارای روایی و پایایی نیز باشد، یکی از نیازهای آموزشی و بخشی از فرایند تصمیم گیری و جایدهی آموزشی است. هدف از پژوهش حاضر تدوین آزمون آمادگی خواندن برای کودکان پیش دبستانی و بررسی ویژگی های روان سنجی نسخه مقدماتی است. روش: نوع مطالعه این پژوهش، توصیفی-تحلیلی از نوع همبستگی است. جامعه آماری شامل تمامی کودکان پیش دبستانی شهر تهران بودند که با استفاده از روش: نمونه گیری در دسترس، 64 کودک به عنوان نمونه، مورد مطالعه قرار گرفتند. آزمون در مرحله نخست بر روی 33 کودک در پایان دوره پیش دبستانی و در مرحله دوم بر روی 31 کودک در اوایل دوره پیش دبستانی اجرا شد. سوال ها به منظور سنجش شش خرده آزمون واژگان، تمییز دیداری، تمییز شنیداری، نوشته آگاهی، دانش حروف، و سرعت نامیدن طراحی شده است. اعتبار آزمون با روش: بازآزمایی (فاصله دو هفته) و ضریب آلفای کرونباخ مورد بررسی قرار گرفت و برای روایی آزمون از روش: روایی محتوایی، روایی ملاکی، و روایی سازه استفاده شد. یافته ها: ضریب روایی همزمان آزمون آمادگی خواندن با آزمون تحول زبان و آزمون آگاهی واج شناختی، همبستگی معناداری را نشان داد. با توجه به معناداری T به دست آمده از مقایسه دو گروه کودکان در اوایل و پایان دوره پیش دبستانی و همچنین کودکان با و بدون تجربه پیش دبستانی، روایی افتراقی آزمون تایید شد. ضریب اعتبار با روش: بازآزمایی از 0/39 تا 0/87 و دامنه ضرایب آلفای کرونباخ از 0/15 تا 0/85 نشان می دهد که آزمون از اعتبار مناسبی برخوردار است. نتیجه گیری: بر اساس نتایج، آزمون دارای روایی و اعتبار مناسبی است، بنابراین می تواند به عنوان ابزاری جهت بررسی مهارت های پیش نیاز خواندن در کودکان پیش دبستانی مورد استفاده قرار گیرد.

1زمینه: اختلال در یادگیری کودکان دیرآموز موجب تأثیر منفی در تحصیل آن ها و مهارت های مرتبط، مانند نوشتن، خواندن، ریاضی می شود. کودکان دیرآموز درک متفاوتی از آنچه می بینند و می شنوند دارند و یادگیری مهارت های جدید برای آن ها دشوار است. علی­ رغم این که این کودکان گروه بزرگی از دانش آموزان را تشکیل می دهند، ولی به­ندرت در پژوهش ها مورد بررسی قرار گرفته اند. هدف: این پژوهش با هدف تعیین تأثیر آموزش مهارت های پیش نیاز تحصیلی بر مهارت های پیش­نیاز نوشتن و خواندن کودکان دیرآموز انجام شد. روش: طرح پژوهش حاضر نیمه­ آزمایشی، از نوع پیش ­آزمون-پس ­آزمون و پیگیری 1 ماهه همراه با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی کودکان دختر و پسر دیرآموز مراکز پیش­دبستانی شهر اهواز در سال تحصیلی 1402-1401 بود. با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای، تعداد 40 کودکان دختر و پسر دیرآموز انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند. در این پژوهش همچنین از مقیاس تعیین سطح مهارت­ های پایه و پیش ­نیاز تحصیلی نوآموزان دیرآموز در دوره پیش ­دبستان (1396) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ­ها از تحلیل کواریانس چندمتغیری استفاده شد. یافته ­ها: یافته   های نشان داد آموزش مهارت های پیش­ نیاز تحصیلی باعث افزایش مهارت های پیش ­نیاز نوشتن و خواندن کودکان دیرآموز پیش ­دبستانی در سطح معناداری 01/0 >p می ­شود. همچنین، یافته ­ها نشان داد که در طول زمان و پس از یک دوره پیگیری یک ماهه این اثرات همچنان در سطح معناداری 01/0 >p بوده است. نتیجه گیری: با توجه به یافته های پژوهش، مهارت های پیش ­نیاز نوشتن و خواندن کودکان دیرآموز پیش­ دبستانی در گروهی که آموزش مهارت های پیش ­نیاز تحصیلی را دریافت کرده بودند، به صورت معناداری از گروهی که آموزش مهارت های پیش ­نیاز تحصیلی را دریافت نکرده بودند بیشتر بود. بنابراین، باید آموزش مهارت های پیش­ نیاز تحصیلی به ­طور ویژه در دستور کار مراکز پیش ­دبستانی قرار گیرد.

هدف از پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی برنامه داستان خوانی مشارکتی بر رشد زبان و آمادگی خواندن کودکان دختر پیش دبستانی با مشکلات زبانی بود. این مطالعه از نوع بررسی نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل همه نوآموزان دختر پیش­ دبستانی شهرستان اسلامشهر در سال تحصیلی 98-1397 بود. همچنین 30 نوآموز پیش دبستانی طی غربالگری چندمرحله ای انتخاب و در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند. آزمودنی ها قبل و بعد از آموزش، به آزمون های رشد زبان (TOLD)، آمادگی خواندن (RRT) و آگاهی واج شناختی (PAT) پاسخ دادند. برنامه مداخله داستان خوانی مشارکتی (SSRP) در 30 جلسه 45 دقیقه­ ای، سه جلسه در هفته، برای گروه آزمایش در قالب چهار گروه کوچک اجرا شد. نتایج روش­ های آماری تحلیل کوواریانس تک متغیری و چند متغیری نشان داد که برنامه داستان­ خوانی مشارکتی، در افزایش مهارت های آمادگی خواندن، آگاهی واج شناختی و مهارت های زبانی نوآموزان با مشکلات زبانی مؤثر بود و تنها در خرده آزمون سرعت نامیدن تغییر معناداری مشاهده نشد. در مجموع، نتایج این بررسی نشان می دهد که برنامه داستان خوانی مشارکتی از طریق تقویت مهارت های بیانی، معنایی و نحوی و همچنین رشد مهارت های فرازبانی و پیش نیازهای خواندن، در تحقق ایده رشد زبان و آمادگی کودک برای خواندن قبل از ورود به مدرسه به طور تجربی مؤثر بوده است.

پژوهش حاضر توان آزمون بندر - گشتالت را در پیش بینی ابتلا به ناتوانی خواندن و دیکته کودکان پیش ‏دبستانی تهران بررسی کرده است. این تحقیق برای دستیابی به آزمونی جهت تشخیص کودکان نیازمند درمان ناتوانی خواندن و دیکته قبل از ورود به دبستان انجام شد. این پژوهش از نوع علی - مقایسه‏ ای بود. 473 کودک پیش دبستانی به صورت تصادفی از مناطق 3، 2، 5 و 6 آموزش و پرورش شهر تهران انتخاب و با آزمون بندر - گشتالت آزمون شدند. وضعیت خواندن و دیکته آنها در پایه اول ابتدایی بررسی شد که 28 کودک دارای بهره هوش 95-85 مبتلا به ناتوانی خواندن و دیکته با 28 کودک دارای همان سطح هوش و فاقد ناتوانی یادگیری مقایسه شدند. نتایج آزمون t نشان داد که عدم خطای یکپارچگی کودکان پیش‏ دبستانی آماده برای ابتلا به ناتوانی خواندن و دیکته بیش از کودکان پیش ‏دبستانی عادی بود.

هدف این تحقیق بررسی تأثیر خواندن سایه ای و خواندن راهبردی مشارکتی بر عملکرد خواندن و درک مطلب زبان آموزان ایرانی در سطح مقدماتی بود. محققان 3 کلاس در سطح مقدماتی در کانون زبان ایران که شامل 90 زبان آموز مؤنث بود را انتخاب کردند و آنها را به صورت تصادفی به دو گروه تحقیق و یک گروه شاهد تعیین کردند. همگنی آنها در مهارت درک مطلب از طریق پیش آزمون برگرفته از آزمون کت تأیید شد و 66 زبان آموز (22 نفر در هر کلاس) برای شرکت در تحقیق انتخاب شدند. سپس گروه های تحقیق به مدت 10 جلسه در خواندن سایه ای یا خواندن راهبردی مشارکتی شرکت کردند. در حالی که گروه شاهد تدریس معمول خواندن را دریافت کردند. در پایان همان پیش آزمون درک مطلب کت به عنوان پس آزمون به زبان آموزان داده شد. تحلیل آماری داده های پس آزمون نشانگر پیشرفت معنی دار گروه های تحقیق در مهارت درک مطلب بود. گروه خواندن راهبردی مشارکتی عملکرد بهتری نسبت به دو گروه دیگر داشت و گروه خواندن سایه ای عملکرد بهتری نسبت به گروه شاهد داشت. کاربردهای آموزشی خواندن سایه ای و خواندن راهبردی مشارکتی در پیشرفت مهارت درک مطلب زبان آموزان بیان شده اند.

این پژوهش با هدف بررسی تاثیر هنر درمانی بر سلامت روان و بازتوانی اختلال خواندن دانش آموز ششم ابتدایی انجام شد و یک موردپژوهی کیفی بوده که مشارکت کننده این تحقیق با استفاده از روش نمونه گیری مبتنی بر هدف انتخاب شد. یک دانش آموز 12 ساله دارای اختلال خواندن و تنش هایی در خانواده برای ارتقای سلامت روان و بازتوانی اختلال خواندن وی از مجموعه ای از فنون و روش های هنر درمانی (نقاشی و قصه گویی) و 12  گام درمان اختلالات خواندن دکتر مصطفی تبریزی و تمرین های پیشنهاد شده در این کتاب استفاده شد؛ لازم به ذکر است برای اطلاع از سلامت روان دانش آموز از پرسشنامه ی CSI-4  در دو مرحله و برای اطمینان بیشتر از هوشبهر وی از آزمون آدمک گودیناف نیز به کار برده شد. نتایج و یافته های حاصل طی برگزاری چندین جلسه ی درمان نشان دادند که هنردرمانی سبب تسریع روند درمان شده است. از موثرترین شیوه ها برای درمان اختلال خواندن و بهبود سلامت روان می باشد.

شواهد زیادی دال بر آن وجود دارد که موفقیت یا عدم موفقیت در آموزش زبان تحت تاثیر فرآیندهای روانی در ذهن فرد است. خودکارآمدی و اضطراب از جمله عوامل روانی موثر بر آموزش زبان هستند. این مقاله ابتدا رابطه بین خودکارآمدی فراگیران زبان خارجی در درک مطلب را با اضطراب ناشی از خواندن بررسی می کند. سپس به بررسی رابطه بین خودکارآمدی فراگیران زبان خارجی و موفقیت آنها در درک مطلب می پردازد. همچنین،به بررسی این مطلب می پردازیم که آیا فراگیران خودکارآمد زبان خارجی دچار اضطراب کمتری نسبت به فراگیران دارای خودکارآمدی کمتر می شود یا خیر؟ و آیا فراگیران خودکارآمد زبان خارجی در درک مطلب عملکرد بهتری دارند یا خیر؟ 150 دانشجوی سال دوم ادبیات انگلیسی از سه دانشگاه مختلف در بررسی حاضر شرکت کردند. ابزار تحقیق مورد استفاده عبارت اند از: الف) پرسشنامه خودکارآمدی فراگیران زبان خارجی در درک مطلب که توسط نویسنده تهیه شده است، ب) پرسشنامه اضطراب در درک مطلب زبان خارجی (FLRAS) طراحی شده توسط سایتو و دیگران. جهت تحلیل داده ها از فرمول پیرسون و آزمون T مستقل استفاده شد. نتایج بررسی نشان دهنده رابطه منفی معنی دار بین خودکارآمدی شرکت کنندگان در درک مطلب و اضطراب آنها در درک مطلب بود. همچنین نتایج به دست آمده حاکی از آن بود که شرکت کنندگان خودکارآمد نسبت به شرکت کنندگان دارای سطوح پایین خودکارآمدی به نمرات بهتری در درس درک مطلب دست یافتند. مطابق یافته های این بررسی، معلمان زبان خارجی باید زبان آموزان خود را به بهبود خودکارآمدی شان ترغیب کنند تا از این طریق بتوانند اضطراب خود را در درک مطلب زبان خارجی کاهش دهند.

این مطالعه با هدف بررسی نقش نگرش به خواندن والدین در پیش بینی نگرش و خودپنداره مثبت دانش اموزان به خواندن و همچنین پیشرفت در ادراک خواندن دانش اموزان پایه چهارم و پنجم ابتدایی انجام گرفت. بدین منظور روش تحقیق همبستگی مورد استفاده قرار گرفت و داده های مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه خودپنداره دانش اموزان، نگرش خواندن دانش اموزان و نگرش خواندن والدین جمع اوری شد و نمره درک مطلب دانش اموزان (از متن ادبی سواد خواندن پرلز 2006) برای446 نفر از دانش اموزان پایه چهارم و پنجم شهرستان اراک، به روش نمونه گیری خوشه ای جمع اوری و با استفاده از روش تحلیل مسیر تحلیل گردید. نتایج نشان داد که اثر مستقیم نگرش والدین به خواندن در پیشرفت خواندن و درک مطلب دانش اموزان و همچنین بر نگرش و خودپنداره دانش اموزان مثبت و معنادار است. اثر مستقیم نگرش خواندن دانش اموز در عملکردش در درک مطلب مثبت و معناداراست. اثر مستقیم خودپنداره دانش اموز با عملکرد او در درک مطلب مثبت و معنادار است. همچنین بررسی اثر غیر مستقیم نگرش والدین به خواندن با واسطه دو متغیر نگرش و خودپنداره دانش اموز به خواندن در عملکرد درک مطلب دانش اموز نیز مثبت و معنادار است. درمجموع نتایج مطالعه نشان داد نگرش مثبت والدین به خواندن و ارزش بالایی که به سواد خواندن و نوشتن می دهند، پایه و اساسی برای سواد خواندن اولیه فراهم کرده، و نقش مهمی در رشد نگرش مثبت کودکان، خودپنداره، و مهارتهای خواندن دارد،که به نوبه خود منجر به پیشرفت تحصیلی بالاتر می گردد.

هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی آموزش مبتنی بر مدل انگیزش خواندن بر آگاهی واج شناختی و نگرش به خواندن در دانش آ ّموزان دارای مشکلات خواندن بود. روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه ی آماری شامل کلیه دانش آموزان (دختر و پسر) پایه های چهارم و پنجم دوره ابتدایی دارای مشکلات خواندن شهر الیگودرز بود که در سال تحصیلی 99-1398 مشغول به تحصیل بودند که از میان آن ها به روش نمونه گیری هدفمند، تعداد 30 نفر (15 نفر گروه آزمایش و 15 نفر گروه گواه) به عنوان حجم نمونه و به طریق تصادفی انتخاب گردید. ابزار مورد استفاده در پژوهش شامل پرسشنامه های آگاهی واج شناختی دستجردی و سلیمانی (PAT) (1389) و نگرش به خواندن مک کنا و کی یر (ATQ)(1990) بود. داده ها با استفاده از روش های آمار توصیفی (میانگین و انحراف استاندارد) و آمار استنباطی (تحلیل کوواریانس چندمتغیره) تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان داد که آموزش مبتنی بر مدل انگیزش خواندن باعث افزایش آگاهی واج شناختی و بهبود نگرش به خواندن در دانش آموزان دارای مشکلات خواندن شد (001/0>P). بنابراین می توان گفت از آنجایی که خواندن یکی از مهارت های اصلی است، شناسایی دانش آموزان پایه های پایین تر دوره ابتدایی که دارای مشکلات خواندن هستند، برای حل مشکل آنها بسیار ضروری است.